Popełnić (książkę)

Jest to wyrażenie, które Wielki słownik języka polskiego opisuje jako „kwestionowane i żartobliwe; stworzyć utwór literacki albo inny tekst”. Możemy odnaleźć informacje o tym, że w tym zastosowaniu popełnić łączy się z wyrazami takimi jak „opowiadanie, jakiś tekst, wiersz” oraz, że jest „w tym znaczeniu uznawane za niepoprawne”. Jako synonimy tego wyrażenia można użyć „napisać lub stworzyć”.

Prof. Katarzyna Kłosińska w poradni SJP PWN porusza także bardzo istotną kwestię, która dotyczy wyrazów, z którymi łączy się czasownik popełnić. Są to zazwyczaj pejoratywnie nacechowane zjawiska, takie jak „popełnić błąd, popełnić grzech itd.”. Autorka wpisu wyjaśnia również, że użycie czasownika popełnić, w kontekście stworzenia dzieła literackiego, jest stosowane do kokieteryjnego wypowiadania się o sobie. Twierdzi także, że dopóki używane jest w takim kontekście i celu, nie jest uznawane za błąd.

Wielki słownik poprawnej polszczyzny czasownik popełniać definiuje jako „robić coś niestosownego; dopuszczać się czynu karalnego”. Przykładem jego użycia są zdania takie jak: „Popełniali nietakt za nietaktem” oraz „Często popełniał wykroczenia drogowe”. Co jednak istotne, słownik jako błędne podaje używanie czasownika popełnić w znaczeniu „napisać, stworzyć” oraz sugeruje zmianę formy z „W zeszłym tygodniu popełniłem kilka wierszy” na „W zeszłym tygodniu napisałem kilka wierszy”.

Przytoczone wyżej źródła nie zalecają stosowania tego wyrażenia i uznają je za formę błędną. Zatem, kierując się opinią autorytetów, lepiej zamienić je na np. napisać lub stworzyć.

Źródła:

Markowski, M., 2010, Wielki słownik poprawnej polszczyzny, Warszawa

https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Popelnic-wiersz;18281.html [dostęp: 23.03.2024]

https://wsjp.pl/haslo/podglad/63789/popelnic/5170454/wiersz [dostęp: 23.03.2024]

https://dobryslownik.pl/slowo/popełnić/41326/ [dostęp: 29.03.2024]

ilość

= miara czegoś, co może być liczone, ważone lub mierzone (WJSP)
= wielkość tego, co może być mierzone lub ważone (SJP)

Kwalifikacja tematyczna: kategorie fizyczne: ilość, liczby i liczenie (WJSP)

Połączenia:
-> dostateczna, duża, mała, wielka, wystarczająca; nadmierna, nieskończona, niezliczona, większa, znaczna; niewielka, niedostateczna, znikoma; dowolna ilość; śladowe; ogromne ilość
-> ilość alkoholu, kalorii, piwa, słodyczy, tłuszczu; katastrof; czasu; ciepła, energii, odpadów, opadów, substancji, ścieków, wody, zanieczyszczeń
-> pochłaniać; zmniejszyć, zwiększyć ilość czegoś (WJSP)

Liczba czy ilość?

„Zasady w pigułce:
Najprościej mówiąc, liczba określa rzeczowniki policzalneilość natomiast – niepoliczalne. Te pierwsze można policzyć na sztuki – ludzie, butelki, cegły, krzesła – stąd właśnie ich policzalność.

Niepoliczalne – przeciwnie. Aby określić ich ilość, potrzebujemy konkretnej miary, jednostki. Wśród rzeczowników niepoliczalnych znajdują się m.in. woda, piasek, wiatr, czas (który mierzymy za pomocą lat, miesięcy itp.).

Punktem zapalnym we wspomnianej metodzie może się okazać sytuacja, gdy rzecz, którą chcemy opisać, zmienia swój stan. Doskonałym przykładem są wszelkie warzywa, które pierwotnie możemy policzyć na sztuki, natomiast masę powstałą po ich zmiksowaniu określamy w kilogramach.” (Liczba czy ilość? Czy te słowa można stosować zamiennie? Wyjaśniamy (polszczyzna.pl)

(WJPS)